Articles

Huufi ‘o e Konifelenisi

Tupou VI, Hau ‘o Tonga

‘Oku ou tuku e fakafeta‘i ki he ‘Otua´ ‘etau a‘usia ‘a e Konifelenisi ko hono hivangofulu-mā-nima´ ‘i he Falelotu Fakamanatu ‘o Siaosi Tupou I ‘i Pangai, Ha‘apai ni.
Ko e fāmili kotoa, ‘oku ‘i ai honau tala ke muia ‘e he to‘utangata ‘oku ‘alu hake´. Ko homau fāmili´, na‘e tuku homau tala´ ‘e he tu‘i ‘oku fakamanatu ki ai ‘a e falelotu ni. ‘Oku ou feinga ke muia ‘a e ngaahi kaveinga na‘e toka ki ai ‘a hono finangalo´.
Ko e me‘angāue mahu‘inga taha ke fakafepaki‘i‘aki ‘a e masiva´ ko e ako. Kuo fokotu‘u ‘e he Kolisi ko Tupou ‘a e tu‘unga fakaako fakamāmani lahi, ke ako‘i ‘a e to‘utupu ‘o e fonua. Na‘e hoko pē ia ‘i he ngaahi ta‘u ‘e teau-nimangofulu kuo hili´. Ka ‘oku toe fakafoki mai ‘i he ‘aho ni.
Na‘e tō folofola ‘a ‘ene ‘afio, Tupou V ‘o pehē, “‘E ‘omai ‘e he temokalati´ ha ngaahi pole ki he Siasi.” Ko ia kuo ‘osi hoko eni ‘i he ngaahi fonua temokalati ‘a ia na‘e langa hake ‘i he ngaahi tui fakaKalisitiane ‘o hangē ko ‘Amelika, pehē ki Fisi pea mo Ha‘amoa.
Ko e pole lahi e mavahe ‘a e ako´ mei he ‘Otua. Kapau ‘e loto ‘a e Siasi´ ke hoko atu ‘a e fakalakalaka e tu‘unga ‘o e ako fakamāmani lahi´ ki he kotoa ‘o e ngaahi ako ‘a e Siasi, ‘e lava ke fakahoko ia. Ka te tau fiema‘u ha kau faiako ‘oku ma‘u e tu‘unga fakaako fakavaha‘apule‘anga. Na‘a ‘oku lelei ke fakalotolahi‘i hotau kāinga ‘i muli ke nau tokoni mai ‘o faiako ‘i ha ta‘u si‘i pea tau toki fetongi kinautolu.
Ko e faingata‘a ‘o e ako´, ‘e hangē pē ha pūpūnifo ha pepē fo‘ou, kae‘oua leva ke tau ma‘u ‘i Tonga ni ha kau faiako ‘oku nau ma‘u ‘a e tohi fakamo‘oni ako fakavaha‘apule‘anga. Pea na‘a ‘oku fiema‘u ke toe liliu ‘e he Siasi ‘a e founga ‘oku fakalele ai ‘a e ako, ke lava ke fakafalala ki he Poate Ako ‘oku ne tokanga‘i pē ‘e ne ‘apiako. ‘I he ngaahi fonua ‘e ni‘ihi ko e Poate Ako ia ‘oku nau fili mo tokanga‘i ‘a e ola lelei ‘o e ngāue ‘a e kau faiako ‘a ia ‘e makatu‘unga ai ha toe hiki hake honau vāhenga. ‘I he founga ko eni, ‘e lava ‘e he Siasi mo e mātu‘a tauhi fānau ke fakapapau‘i ‘oku ma‘u mai ‘a e kau faiako lelei taha´ ki he tu‘unga fakamāmani lahi pea mo e tokanga‘i foki ‘o e kau ako.
‘E lava ke ‘atā pē ‘a e Potungāue Ako ‘a e Siasi mei he ngāue ki he ngaahi fakaikiiki ka nau tokanga pē ki he kaveinga fakavaha‘apule‘anga ‘a ia ‘oku ako‘i pea tokanga‘i foki ‘a e silapa ako ‘a e Siasi fakakātoa.
‘I he founga ko eni te tau lava ‘o liliu ‘etau founga ako ke tautefito ki he kau ako, ko e kaha‘u ia ‘o e Siasi. ‘I hono fakapapau‘i ‘oku fe‘unga ‘a e founga ako fakaKalisitiane pea ke fe‘unga foki mo tu‘apule‘anga.
Ko e fehu‘i leva he taimi ni, pe koefē nai ha taimi ‘e fakahoko ai e ngaahi liliu ko eni? Ko e fokotu‘u, ki he Senituli Ua ‘o e Lotu´ ‘i Tonga ni.
‘Oku ou talamonū atu ki he Konifelenisi ni mo Ha‘apai, mo e faka‘amu ke tau ikuna ‘i he fakafepaki‘i ‘o e masiva.
‘Ofa atu.